Gij zult niet doden, behalve als….

Behalve een weblog bestaat er nog een ander soort log.

Het woord oorlog is volgens van Dale van oorsprong afkomstig uit een samenstelling van twee woorden waarvan het eerste betekende: "Ontbinding van overeenkomst en het tweede "noodlot van de mens" Ontbinding van overeenkomst moeten we dan min of meer interpreteren als het verbreken van de stilzwijgende afspraak vreedzaam en geweldloos naast elkaar te leven. Dat vreedzaam samenleven lijkt op die manier de standaard te zijn en oorlog is de overgang naar de niet gebruikelijke situatie. Het stambelang is zo sterk dat de overeenkomst wordt ontbonden. Het is het lot van de mens dat deze situatie met regelmaat voorkomt. De kern van de zaak lijkt me onontkoombaar terug te voeren op verschil in belangen en het met geweld afdwingen van je belang.

Nog ver voor de tijden van de tweede koehuidenoorlog was er een tijd dat het de gewoonte was om na het verslaan van de vijand na een incisie in de borst de borstkas met beide handen uit elkaar te scheuren. Een rituele handeling die een willekeurig voorbeeld is van het feit dat er ook al is een oorlog het verbreken van overeenkomst, in die nieuwe situatie toch altijd een "oorlogsreglement" ontstaat. Het opeten van het hart wat kracht geeft, scalperen. Er zijn meer voorbeelden. Die rituelen hebben altijd een religieuze achtergrond ter verantwoording van het feit dat je rücksichtslos opkomt voor je eigenbelang. Dylan zong het later nog ( We gaan gewoon onze gang maar altijd "With God on our side" ).

Deze cultureel-antropologische analyse van de koude grond, is tot in de huidige tijd voort te zetten. De aanleiding tot oorlog is nog steeds eigenbelang. De rituelen zijn verfijnder, diverser en tot een grote variëteit doorontwikkeld. We kennen moment de defensieve oorlog tegenover de aanvalsoorlog. Niet meer bedoeld voor het verkrijgen van een strategische voorsprong maar omwille van de positionering van de schuldvraag. Er is zelfs een instituut opgericht van Verenigde Volkeren die met elkaar afspreken dat de ene oorlog mag en de andere oorlog niet mag, vergelijkbaar met het keurmerk van de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen. Binnen die Vereniging worden de rituelen voor normatieve verantwoording vastgesteld. Welke doden mogen er vallen en welke middelen mogen gebruikt, welke niet.

Het rituele karakter van deze reglementering wordt zichtbaar wanneer de algemene consensus wordt genegeerd door leden die zich dit op grond van machtsverhoudingen kunnen veroorloven. De normatieve verantwoording wordt dan twijfelachtig en leidt bij de overblijvers tot hernieuwde debatten over rituelen waarin iedere theoretische religieuze onderbouwing goed of af te keuren is. Het moge duidelijk zijn: "Wie doelwit is wordt geen lid".

En die discussie is nu op vaderlandse bodem aangekomen. Was de oorlog in Irak geoorloofd of niet ?
Natuurlijk wel. Iedere oorlog is geoorloofd als je een eigenbelang hebt en de macht bezit om de algemene openbare opinie over de religieuze verantwoording naar je hand te zetten.
Natuurlijk wel als je meedoet aan het spel dat dient om te bewijzen dat er een god is die zegt "gij zult niet doden, behalve als…..", en gelooft in de uitslag.

Wat begrijpen we nu eigenlijk niet, met de kennis of liever met het gesublimeerde geloof van toen of van nu ?

This entry was posted in Volkskrant and tagged . Bookmark the permalink.

One Response to Gij zult niet doden, behalve als….

  1. Mihai Martoiu Ticu says:

    Avatar van Mihai Martoiu Ticu
    Er bestaan twee soorten eigenbelang: (1) de gerechtvaardigde eigenbelang en (2) de niet gerechtvaardigde. Het zou mijn eigenbelang zijn om jouw portemonnee te stelen, maar dat is een ongerechtvaardigde eigenbelang. Een van de drogredenen in deze discussie is dat eigenbelang in de internationale relaties altijd gerechtvaardigd is.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *