Rechtvaardigheid

      Rechtvaardigheid.

  1. handelend naar recht en billijkheid, m.n. in de betrekking van meerderen tgov. minderen
  2. (van zaken) in overeenstemming zijnde met de regels van het recht of de gerechtigheid

In het Groot woordenboek der Nederlandse Taal, blijkt uit de omschrijving van de term rechtvaardigheid al direct, waarom dit begrip hoewel het veelvuldig wordt gebezigd in het practisch mensenleven nooit meer kan inhouden dan een streven, en ons nooit brengt tot de status quo van rust en vrede.
Wanneer we bovenstaande omschrijving en de authoriteit van van Dale accepteren.

Twee dingen vallen daarin namenlijk op.
Ten eerste de premisse van superioriteit van de ene mens boven de andere. Ten tweede het vermoeden dat er regels bestaan van recht of gerechtigheid.
Die regels zouden dan, dat kan niet anders, gecreëerd zijn door meerderen waar minderen daaraan zouden moeten voldoen. De minderen moeten het daarbij doen met het vage begrip billijkheid.
Naar de practijk vertaald kunnen dan en dat heeft zich in de geschiedenis regelmatig voorgedaan, minderen naar billijkheid worden ingezet als kanonnenvlees in wat men wel noemt "een rechtvaardige oorlog" door hun superieuren op grond van hun gerechtigheid uitgeroepen. Maar dat aanvaarden we toch niet meer als rechtvaardigheid. Ik tenminste niet.

Bestaat rechtvaardigheid dan niet ? Is het slechts de droom van de meerderheid om alles wat zij inferieur achten met regels uit de wereld te kunnen elimineren.

We hebben een ander model nodig. Een model dat meer geënt is op de gelijkwaardigheid van mensen.

Mijn voorstel is in dat nieuwe model die gelijkwaardigheid als een voldongen feit te accepteren. Er is vast ergens een wetenschappelijke theorie of filosofie die dat uiteenzet en verdedigd. Ik raad u aan die er zelf maar bij te zoeken. Een omgekeerde theorie bestaat bij mijn weten nergens, en als dat wel zo is dan is dat de theorie van de "eventualiteit" die ons leert dat mensen allemaal stuk voor stuk zo ongelijk zijn dat ook dit tenslotte leidt tot gelijkwaardigheid.

Het tweede element in mijn model is het onderscheiden van het verschil tussen gelijk zijn en gelijk hebben. Naast gelijkwaardigheid is het ook nodig als voldongen feit te accepteren dat iedereen gelijk heeft. Omdat iedereen de wereld beoordeeld vanuit zijn eigen perspectief.

Als derde element: Het bestaan van geformaliseerde regels is pas pragmatisch in zijn uitwerking als de noodzaak manifest blijkt, na het toepassen van de vorige twee principes. Dat het ontwerp ervan in gezamenlijkheid hooguit het derde element vormt in prioriteit. Nadat recht is gedaan aan gelijkwaardigheid en die regels het gelijk van iedereen respecteren. Doen ze dat niet dan moeten ze ook ongeformaliseerd blijven.

Nadat ik even mijn vingers in mijn oren stop, om de losbarstende kreten om mij heen:
"Vaag gepraat", "onpractisch", "idealisme", "versimpeling van de realiteit die ons nergens brengt", "we moeten toch iets doen dus dan maar het minst slechte" e.d. aan mij te laten voorbijgaan, wil ik u nog graag invoeren in het algoritme van practische menselijk handelen dat leidt naar mijn situatie van rechtvaardigheid en dat noodzakelijkerwijs gekoppeld is aan dit model.

Die procedure is als volgt.
–  Stel vast wat er minimaal moet gebeuren om je gelijk te krijgen
–  Leg dit uit aan de anderen, beperk je tot wat voor je eigen geweten te verantwoorden is.
–  Maak "het gelijk" zoals dat je door anderen wordt meegedeeld tot een begrepen en geaccepteerd (geinternaliseerd) actief streven.
–  Vraag je altijd bij alles wat je doet ofwel beslist bij voortduring af: Wat kan ik doen om te zorgen dat de ander tot zijn recht komt.
–  Delegeer het gelijkkrijgen van jezelf in vol vertrouwen aan de ander.

Rechtvaardigheid, dat is de essentie, is niet zoals veel gedacht wordt een kwestie van opkomen voor je recht, maar een kwestie van opkomen voor het recht van de ander.
En veel meer een proces van communicatie dan van reglementering.

Tja en dan gaat er iemand komen die het verhaal overhoop schiet met de vraag:
Waar schuilt precies het gelijk van de anti-semiet, de seriemoordenaar, de kinderverkrachter of rooms-katholieke kutpater.

Het is met rechtvaardigheid als met het recht op vrije meningsuiting. Alles of niks. Je krijgt bij de vrije mening de belediging er min of meer automatisch bij in dezelfde aanbieding.
Je kan de belediging ook niet kwijtraken door de vrije mening te beperken want dan komt die als een boemerang en met verdubbelde kracht terug.

Zo bestaat er ook ziekte, misdaad, frustratie en op dezelfde manier komen die het minste voor en doen die het minste kwaad wanneer ze worden beschouwd als onderdeel in de aanbieding van rechtvaardigheid naar het bovengenoemde model.

In iedereen ongeacht zijn geaardheid, gedrag of mening schuilt zijn onmiskenbare gelijk. Een communicatieve attitude die er op gebaseerd is altijd te streven op zoek naar dat gelijk en te proberen daaraan recht te doen is de beste weg naar de eindsituatie van "rechtvaardigheid".

Het VKBlog is een prachtige oefenruimte voor de attitude van de rechtvaardigheid.
Ik nodig daarom graag alle bloggers uit om aan de verdedigers van de Palestijnse zaak  uit te leggen waar en hoe het Israelisch gelijk moet worden gerespecteerd en tegelijk om aan de verdedigers van de Israelische zaak het gelijk van de Palestijnen uit te leggen.

Ik heb zelfs de neiging dit te doen onder het uitroepen van de kreet die ons door de SIRE of een soortgelijk filmpje ooit werd aangereikt voor gebruik bij het waarnemen van zinloos geweld:

JONGENS KOM ALLEMAAL HELPEN !!!!

This entry was posted in Volkskrant and tagged . Bookmark the permalink.

12 Responses to Rechtvaardigheid

  1. assyke says:

    Avatar van assyke
    mensen die "rechtvaardig" handelen vind ik vaak nogal kil en zakelijk overkomen.

    je bent rechtvaardig, als je niet naar het gelijk van iedereen kijkt, maar naar het gelijk van de individu
    elk probleem of gedrag heeft zijn eigen verklaring en context en van daar uit moet je iemand helpen of oordelen (als je rechter bent)

    goede rechters doen dat ook, die kijken niet naar de letter van de wet maar luisteren naar de klank van de mens

    overigens denk ik dat je ongeveer hetzelfde zegt, alleen trek jij het nu in het politieke en daar begeef ik me niet graag
    je strandt dan al snel in oeverloos gelul

  2. Mihai Martoiu Ticu says:

    Avatar van Mihai Martoiu Ticu
    Dit lijkt me het beste stuk tot nu toe. Maar de redenering stopt te vroeg. Als je doorgaat met de redenering kom je bij overleving als rechtvaardiging van rechtvaardigheid.

    ==We hebben een ander model nodig. Een model dat meer geënt is op de gelijkwaardigheid van mensen.==

    Dus dit is ook wat ik doe. Een model dat vertrekt van ons overlevingsinstinct, maakt gebruik van de vrijheid, om tot een concept van rechtvaardigheid te komen, die allerlei andere problemen oplost, zoals het Palestijnse zaak.

  3. Mihai Martoiu Ticu says:

    Avatar van Mihai Martoiu Ticu
    @assyke

    ==mensen die "rechtvaardig" handelen vind ik vaak nogal kil en zakelijk overkomen.

    je bent rechtvaardig, als je niet naar het gelijk van iedereen kijkt, maar naar het gelijk van de individu==

    Je bent ook uitgenodigd om een blog daarover te schrijven.

  4. Mae says:

    Avatar van Mae
    Prachtig stuk !

    Ik vroeg me alleen af of bij de procedure de stappen allemaal tegelijkertijd beoefend moeten worden of dat je kunt volstaan met bv één laag per dag.

  5. Simen Vrederat says:

    Avatar van Simen Vrederat
    @Mihai
    Rechtvaardiging is een werkwoord. Dat is het streven naar een situatie van rechtvaardigheid. De wens te overleven past moeiteloos als "iemands gelijk" in het model en de algoritme zoals ik beschreef.
    Het gaat dan zelfs om een belang dat een ieder in gelijke mate bezit en in dat geval is er bijna nooit een probleem. Omdat ieder bijna al automatisch het herkenbare recht van een ander geinternaliseerd heeft.

    Ik snap kortom de vraag niet.

  6. johanna_nouri says:

    Avatar van johanna_nouri
    Prachtig blog Simen. Ik herken er het principe van wederkerigheid en win-win in: first seek to understand, then be understood.

  7. paco painter says:

    Avatar van paco painter
    Vooral die laatste zin doet het em

  8. Robert Kruzdlo says:

    Avatar van Robert Kruzdlo
    Waarom mis ik altijd de verbeelding in dit soort stukken.
    Dus iemand die geen verbeelding heeft kan er niet over schrijven.
    De grootste filosofen hadden allemaal VERBEELDING

    Groet

  9. thrammy says:

    Avatar van thrammy
    1. Rechtvaardiging is een zelfstandig naamwoord. Rechtvaardigen is het werkwoord.
    2. Iets of iemand is rechtvaardig als hij zonder aanziens des persoons volgens algemeen aanvaarde menselijke maatstaven handelt.
    3. Rechtvaardigheid staat omschreven in diverse wetboeken, filosofische verhandelingen en is omschreven in algemeen menselijke constituties, wetboeken enz. Rechten van het Kind, van de Mens, enz
    4. Iedereen weet ook vanuit zijn diepste wezen wat rechtvaardig is. Het is alleen de praktijk die het ons zo moeilijk maakt om er naar te handelen. We zijn allemaal min of meer een stelletje ego´s. En het hemd is nader dan de rok. De theorie en de praktijk van alledag.
    5. Rechtvaardigheid veronderstelt gelijke behandeling voor iedereen, ongeacht afkomst, religie, ras, geaardheid, enz.

    Wens je heel veel wijsheid in je rechtvaardige strijd. Mijn diepste steun heb je natuurlijk!

    Groet

  10. Simen Vrederat says:

    Avatar van Simen Vrederat
    @Thrammy
    Oei, foutje inderdaad. Bedankt
    Ook voor de rest van je reactie. ( Al bij Mihai geplaatst ? )

    @allen
    Hartelijk dank

  11. DeKoeleAnalyticus says:

    Avatar van DeKoeleAnalyticus
    @Simen:
    Als iedereen mee zou werken volgens jou algoritme zou het misschien werken. Aan deze medewerking twijfel ik echter.
    Wat betreft Israel en de Palestijnen: volgens mij is de beste oplossing dat men gezamenlijk een beeld vormt van het probleem en wat er allemaal gebeurt is en men elkaar aangedaan heeft. als er overeenstemming is over wat werkelijk gebeurt is en wat men elkaar aangedaan heeft moet een vrede op basis van wederzijdse erkenning mogelijk zijn.
    Als beide kanten maar mee willen werken.

  12. Pingback: FAVORIETE REACTIE: | Hardslag

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *