Multiple choice.

De mens is altijd wie hij is.
Een verzameling van zijn ervaringen.
In de ontmoeting met de ander moet hij zich presenteren om communicatie mogelijk te maken.
Hij speelt daarbij een rol en kiest voor een gezicht. Een grove beschrijving van een gecompliceerd proces.
Duizend boeken en theorieën liggen ter inzage. Ik wil daarom slechts in een grover schema schrijven.
Het schema van de twee drijfveren voor het kiezen van een gezicht. En het verschil in effect op de persoon die je ontmoet en hoe dat afhangt van die motivatie.

Ik betrap me er zelf wel eens op dat ik een liedje neurie. "Er staat een paard in de gang", zeg maar.
En dan ineens wordt overvallen door de gedachte: Ik hoop niet dat iemand dat gehoord heeft. Ze zouden nog kunnen denken dat ik dat mooi vind zeg.

Je kiest een gezicht omdat je heel graag jezelf wilt zijn en je wilt tonen zoals je bent.
Ofwel je kiest een gezicht omdat je jezelf graag wilt verbergen, omdat je niet wilt zijn wie je bent.
Ter onderscheiding noem ik het eerste geval voor het gemak gezicht en het tweede geval een masker.

Het is niet eenvoudig bij jezelf, maar nog minder om bij een ander aan te voelen welke van de twee motieven op ieder moment de sterkste rol speelt.
Want vaak treden ze natuurlijk simultaan op en varieëren ze per situatie en communicatieve contekst.
We hebben geen moeite verschillende gezichten van dezelfde persoon te aanschouwen. ook maskers accepteren we met speels gemak.
Behalve als ……

Mensen spelen hun rollen complementair aan elkaar. Als jij vertelt dat je me lief vind is de kans dat ik jou lief vind met een flink percentage toegenomen.
Daar kan de zaak gaan wringen. Want als je me op woensdag lief vind en besluit me op zaterdag als één der grootste eikels uit je vriendenkring te kwalificeren en dat niet komt
omdat we ruzie hebben. Dan ontstaat er een verwarring.

Als ik meen te bespeuren dat Mae me aardig vind terwijl ik het vermoeden heb dat Ghijsa me wel eens een grote eikel vind, dan is dat toch geen enkel probleem.
Behalve als er dan iemand beweert dat zij dezelfde is. Dan gaan we plotseling zoals de hondjes aan elkaars achterwerk, aan elkaars ip-nummertje snuffelen.

We krijgen dan last en ergernis omdat we gevoelens die elkaar wederzijds uitsluiten niet met elkaar in overeenstemming willen brengen.
Het moge duidelijk zijn dat wie het meest zichzelf blijft ook het minste last heeft van eigen innerlijke conflicten. Je hoeft het toch jezelf niet aan te trekken wanneer je een keertje het slachoffer wordt van een banana-split.
Je denkt toch niet dat ik me de rest van mijn leven niet meer buiten zou durven vertonen wanneer zo’n Nicolien me in de schaamstreek kriebelt. Je kon toch zelf ook wel bedenken dat er vrouwen bestaan die er uitzien als Ralph Inbar.

Een type als Ralph moet je alleen niet zeven dagen in de week tegenkomen. Want dan wordt het vervelend. En begin je af te vragen of hij eigenlijk wel in staat is ooit iets anders dan een masker voor te doen.

Het moge duidelijk zijn. Ik houd niet zo van carnaval, maar kan het lijdzaam accepteren. Op voorwaarde dat het zich beperkt in tijd en op een afgesproken tijdstip.

This entry was posted in Volkskrant and tagged . Bookmark the permalink.

13 Responses to Multiple choice.

  1. ghijsa says:

    Avatar van ghijsa
    Ik vind je lief 😉

    Het moge duidelijk zijn dat wie het meest zichzelf blijft ook het minste last heeft van eigen innerlijke conflicten.

    Innerlijke conflicten, ik lust er wel pap van. Zonder innerlijke conflicten kan ik me net zo goed van kant maken.
    Je aan mij ergeren lijkt me ook wel een beetje een innerlijk conflict, ik gun het je van harte.

  2. antoinette duijsters says:

    Avatar van antoinette duijsters
    Mooi geschreven, ja stel je voor alle dagen carneval:-(

  3. Marius van Artaaa says:

    Avatar van Marius van Artaaa
    ja, wat doet de hedendaagse mens zichzelf aan, simen
    met zijn preoccupatie hoe hij op de ander overkomt
    en toch zonder het spelen van rollen missen we de riemen
    waarmee men door kan blijven roeien ook als de ander naar je gromt

    waarom zouden we onszelf blijven als je met een masker op je gezicht niet verliest
    is het niet beter in je rol te verstijven dan dat je voor een roerloos zelf kiest?

    Uit: Een man, die zichzelf niet lkan uitstaan. Een studie naar het ego van figuranten.

  4. BarbaraJansma says:

    Avatar van BarbaraJansma
    Het lijkt of je het over een derde optie hebt, de mens is de mens een spiegel?

  5. svara says:

    Avatar van svara
    iedereen heeft in zijn eigen straatje verschillende bewoners
    in sommige straatjes van anderen voel ik me thuis, op mijn gemak

    zoals de Ghijsastraat.
    ik ken en heb niet alle bewoners gekend
    maar daar komt oost en west samen in een mooi centrum en dat voelt goed

    bij andere straatjes loop ik liever een blokje om omdat ik het niet vertrouw
    of omdat het gewoon niet mijn hum is

    de meeste straatjes echter maken me dusdanig nieuwsgierig dat ik de bewoners wel wil leren kennen

    en dan zijn er nog straatjes waar ik uiterst allert ben
    waar de stoepjes zorgvuldig worden schoongeveegd
    en alles wat tussen eigen voegen gaat kriebelen wordt verwijderd, of overgeschilderd
    het liefste zou ik daar dan echt naar binnen willen gaan

    het prettigste speel ik het spel mee als de straat goed is verlicht daar twijfel ik niet aan
    verstoppertje spelen in een donker groot bos is tegenwoordig minder aantrekkelijk dan dat ik mij herinner uit mijn jeugd

    leuk blog Simen!

  6. Vleugel Lam says:

    Avatar van Vleugel Lam
    Innerlijke conflicten zijn het gevolg van zelfreflectie (meen ik) dus volgens mij klopt je redenering niet. Wie geen twijfel kent, houdt zichzelf geen spiegel voor.

  7. Simen Vrederat says:

    Avatar van Simen Vrederat
    @ghijsa
    Ik ook van van jullie

    @antoinette
    Dankjewel. Fijn dat je er weer was.

    @Marius
    Dat klinkt als een interessant werkje. Ik zal het eens opzoeken.
    Doe mijn groeten aan de dichter.

    @hadiebar
    Meestal zeg je dat je me niet kan volgen.
    Jouw reactie kan ik niet volgen. Dat het je als een zoete wraak mag smaken.

    @buurvrouw Svara
    Het mooiste is om zoals wij.
    Op de zelfde galerij.
    Op dezelfde verdieping.

    @Vleugellam
    Als je zegt dat er een redenering niet klopt, wil je dan ook zeggen welke redenering je precies bedoelt.
    Jouw eerste redenering is niet zoals ik het ervaar. Zelfreflectie is in mijn perspectief het beste medicijn voor innerlijk conflict. Omdat het als het goed is leidt naar zelfacceptatie. En acceptatie is het opgelost conflict.
    Jouw tweede zin is een herhaling van de eerste maar in omgedraaide volgorde. Want twijfel is conflict en daartegen helpt de spiegel naar jezelf (hetgeen het synoniem is van zelfreflectie).
    Wat ik dus zei over je eerste zin, geld in gelijke mate voor je tweede.

    @Zwijgende passanten.
    Excuses dat ik bij u de indruk wek alleen maar eieren te willen leggen.
    Vandaag kan ik mijn schuldgevoel weer even niet bedwingen.
    Wees er verzekerd van dat het geen onwil is. Omdat niet iedereen geregeld in een sidebar kijkt herhaal ik hier de tekst die ik daar voor u had neergezet:
    "Als er een god bestond dan schonk hij de tijd aan de levenden."

  8. Vleugel Lam says:

    Avatar van Vleugel Lam
    Ik heb het over je redenering `Het moge duidelijk zijn dat wie het meest zichzelf blijft ook het minste last heeft van eigen innerlijke conflicten´.

    Acceptatie? Als een soort van eindstadium waarna je nooit meer twijfelt aan jezelf? En er nooit meer innerlijke conflicten zijn?

    Mijn zinnen zijn niet hetzelfde.

    En Ralph Inbar is dood.

  9. Simen Vrederat says:

    Avatar van Simen Vrederat
    @VleugelLam
    Nee acceptatie van jezelf als twijfelaar. Met het besef dat je het meest jezelf bent als je twijfel durft te tonen.
    Een einstadium geloof ik dan ook niet in. Het eindstadium heet denk ik zelfgenoegzaamheid.
    Dat is het het propageren van je eigen onwetendheid gehuld in het grootste kwaad van de ontkenning.

    Dat jou zinnen hetzelfde zijn, dat heb ik niet echt gezegd. Al waren ze woordelijk hetzelfde dan begrijp ik echt wel dat herhaling voor jou maar ook voor mij niet voor niets waren. Ik zei dat ze voor mij vanuit mijn perspectief een herhaling waren.

    Het kiezen van dode exemplaren is opzet, om aan te geven dat het om een "type" gaat. Waarvan ik constateerde dat het leefde.

    Ik hoop dat ik niet te uitleggerig overkom, het gaat mij echt niet om het laatste woord. Maar ik hou erg van dit soort gesprekken.

    You’re welcome.

  10. BarbaraJansma says:

    Avatar van BarbaraJansma
    @Jammie!
    Voor de uitleg: Je zegt ergens men kiest een gezicht of een masker. Daarmee lijken gezichten en maskers hetzelfde voor mij. Iets dat je naar believen aan-of uittrekt. Ik ken iemand die een gezicht kiest, en die vertrouw ik niet, ik ken ook iemand die maskers draagt, en die vertrouw ik wel.
    Je zegt ergens, je moet jezelf zijn, maar ik raak mezelf kwijt als ik niet weet wie iemand is.
    Dat vond ik een contradictie, ook met dat voorgaande in gedachten. Toen dacht ik eraan dat het wel zou kloppen als iemand anders een spiegel voor je is. Dat was die derde optie die ik bedoelde. Dat je jezelf herkent of het spoor bijster raakt naar gelang de handigheid met gezichten of maskers van je gesprekspartner. Waarschijnlijk is het allemaal waar, maar kun je jezelf behoeden voor berenkuilen als je je lot niet in handen van een avatar legt. Wat dat ook moge zijn.

    PS als ik de verzameling van mijn ervaringen zou zijn, zat ik allang in een gesticht. Of giechelend in een rozenperkje. Er is een combinatie van factoren, een kookpot, van je eigen zelfje met die ervaringen en met wat je daar ooit mee deed. Plus je idee van moraliteit. We zijn een dynamisch ding en vinden ons allemaal steeds opnieuw uit.

  11. Simen Vrederat says:

    Avatar van Simen Vrederat
    @Barbara
    Het kiezen van gezicht of masker speelt zich af binnen de communicatie. Communiceren (wat je natuurlijk bijna altijd doet) is zeker dynamisch dat ben ik volledig met je eens. En volgens mij altijd een wederzijdse spiegeling. Er is voor mij geen éénvormige eerste of tweede weg. En ook geen derde. Jou derde is mijn enige weg. Je kent iemand die maskers draagt en dat je die vertrouwt. Dat lijkt me normaal. Als een selectieproces voor contact de intentie is. Daarin past zeker ook verbergen wat op dat moment daarvoor niet functioneel is. Waar ik bezwaar tegen heb is tegen het masker dat functioneert omwille van een 24-uurs banana-split door mensen die daarom in mijn ogen moeite hebben om zichzelf te tonen en die daarmee een dubbel doel lijken te hebben. Die in jou spiegel steeds bewezen willen zien, dat het het terecht is dat ze zichzelf ontkennen. En die dat masker voor een echt gezicht verkopen.

    Als het zover is waarschuw me dan, maar weet dat ik liever kies met jou in dat gesticht te zitten dan buiten in zo’n rozenperkje.

  12. BarbaraJansma says:

    Avatar van BarbaraJansma
    =Je kent iemand die maskers draagt en dat je die vertrouwt. Dat lijkt me normaal. Als een selectieproces voor contact de intentie is=
    Nee, dat is de intentie niet, meer dat je hart een huppeltje maakt.

    Voor de rest herken ik het beeld dat je schetst, en loop ik er hard voor weg. Hup, naar mijn prikprieel.

  13. Pingback: FAVORIETE REACTIE: | Hardslag

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *